Trong mắt thế nhân, Lữ Bố là một người hữu dũng vô mưu, nhưng là bất luận là chính sử hay là trong tác phẩm “Tam Quốc diễn nghĩa”, Lữ Bố vẫn luôn được coi là vị tướng dũng mãnh, biết nhìn xa trông rộng.
Tạo
hình nhân vật Lữ Bố trong Tam Quốc diễn nghĩa. Có thể tìm hiểu thêm Tam quốc diễn
nghĩa tại http://chanhkien.org
Nếu so với Lưu Bị, Tào Tháo và các chư hầu khác thì
Lữ Bố vẫn còn có khoảng cách nhất định, nhưng thực sự không phải là xa không thể
chạm. Vào thời điểm Lữ Bố sáng suốt, đã đưa ra rất nhiều quyết sách chính xác,
nhưng những lúc hồ đồ, thì Lữ Bố lại tựa như một đứa trẻ ba tuổi.
Lữ
Bố khi sáng suốt
Khi Lưu Bị nhận lệnh của Tào Tháo đến đánh Viên Thuật,
Lữ Bố đã thừa thế chiếm lĩnh Từ Châu, Lưu Bị trước tình cảnh không biết đi đâu
về đâu, thục mạng tháo chạy, Viên Thuật phái người nói với Lữ Bố, chỉ cần ngươi
xuất binh trợ giúp tiêu diệt Lưu Bị, ta sẽ cung ứng cho ngươi rất nhiều tiền và
lương thực.
Lữ Bố nghe xong rất mừng, lệnh cho Cao Thuận dẫn 5 vạn
quân chặn đường lui của Lưu Bị, khiến Lưu Bị chịu tổn thất nặng nề, suốt đêm
đào tẩu. Nhưng Viên Thuật không coi trọng chữ tín, ham lợi nhỏ, không cấp tiền
và lương thực cho Lữ Bố như đã hứa. Lữ Bố giận dữ, chẳng những không đánh Lưu Bị,
mà còn để cho Lưu Bị về Từ Châu, đóng quân tại khu vực lân cận Tiểu Bái.
Lữ Bố tại sao lại nghênh đón Lưu Bị mà mình vừa đánh
trở về? Rất đơn giản, bởi vì Lữ Bố hiểu rằng, Từ Châu thành cô độc, khó thủ, một
cây chẳng chống vững được ngôi nhà, chỉ có cùng Lưu Bị trợ giúp lẫn nhau, mới
có thể cùng sinh tồn.
Thế nhưng Viên Thuật muốn xưng đế, thì ắt phải công
thành đoạt đất. Lúc ấy chư hầu yếu nhất chính là Lưu Bị, trước lúc rời Từ Châu
Lưu Bị có hai vạn quân, khi giao chiến với Viên Thuật thì đã có phẩn tổn hao.
Sau khi Lữ Bố đuổi theo, Lưu Bị định đánh chiếm Quảng Lăng để rồi cố thủ tại
nơi đây, nhưng không ngờ bị Viên Thuật đánh lén, tổn hại nghiêm trọng, nên sau
khi trở lại Tiểu Bái, thực lực của Lưu Bị đã suy giảm rất nhiều.
Vì để chắc chắn sẽ xuất binh thuận lợi, lần này Viên
Thuật rất hào phóng, trước tiên cung cấp cho Lữ Bố một trăm vạn cân lương thực,
và ra điều kiện muốn Lữ Bố không xuất một binh một tốt, để mặc cho Viên Thuật
đánh Lưu Bị. Lữ Bố sau khi nhận được thư rất vui mừng, và đồng ý ngay.
Dựa theo lẽ thường, Lữ Bố lần này sẽ ưng thuận đứng
về phía Viên Thuật. Lần trước Lữ Bố cũng xuất binh, nhưng Viên Thuật không giữ
chứ tín; giờ Viên Thuật đã gửi đến trước một trăm vạn cân lương thực, chẳng qua
là muốn Lữ Bố không xuất binh mà thôi, chẳng có lý do gì để không nhận? Huống
chi, Lữ Bố đối với Lưu Bị cũng có chút hiềm khích, nếu Lữ Bố ngồi trên núi xem
hổ tranh đấu, Lưu Bị có thể bị tiêu diệt, thì chẳng phải là càng bớt lo hay
sao?
Thế nhưng, Lữ Bố không làm như thế. Sau khi Lữ Bố nhận
lương thực, Viên Thuật yên tâm tiến công Lưu Bị, nhưng đến lúc khi hai quân ở
trong thế giằng co, Lữ Bố chủ động xuất quân, uy hiếp võ tướng Kỷ Linh của Viên
Thuật, yêu cầu Kỷ Linh giảng hòa ngưng chiến. Kỷ Linh không chịu, thế là Lữ Bố
đã tung chiêu “viên môn xạ kích”.
Thái độ của Lữ Bố tại sao lại có chuyển biến như vậy?
Có 2 nguyên nhân…
Thứ nhất, Lữ Bố nhận được thư của Lưu Bị. Lưu Bị nói
với Lữ Bố: “Lữ Bố tướng quân có lòng nhớ tới, cho ta dung thân tại Tiểu Bái, quả
thực là ân đức tựa trời cao. Nay Viên Thuật muốn báo thù riêng, lệnh Kỷ Linh dẫn
binh đến tấn công. Với ta, bại vong chỉ sớm tối, chỉ có tướng quân mới có thể
cứu…!”.
Lưu Bị trong thư chủ yếu nhấn mạnh về ân tình giữa Lữ
Bố dành cho mình, qua đó bày tỏ rõ ràng rằng mình chẳng những không có trách mọc
Lữ Bố cướp Từ Châu, mà ngược lại còn rất cảm kích việc Lữ Bố để cho mình đóng
quân tại Tiểu Bái. Sau đó thỉnh cầu Lữ Bố xuất binh cứu viện.
Thứ hai, Lữ Bố dựa vào phán đoán thế cục của chính
mình. Đây mới là điểm mấu chốt nhất. Sau khi nhận được thư của Lưu Bị, Lữ Bố
và Trần Cung phân tích tình thế: “Trước đó Viên Thuật tặng lương thực, yêu cầu
ta không cứu Lưu Bị. Nay Lưu Bị lại cầu cứu ta. Ta để Lưu Bị đóng quân tại Tiểu
Bái, chưa hẳn gây hại cho ta; nếu Viên Thuật tiêu diệt Lưu Bị, thì rất có thể
sau đó sẽ đến lượt ta. Vậy chi bằng cứu Lưu Bị”.
Trong tác phẩm “Tam Quốc diễn nghĩa” nói rõ, đoạn
trên không phải là Trần Cung nói, mà là phán đoán của Lữ Bố, điều này cũng phù
hợp với những ghi chép trong chính sử. Lữ Bố rất rõ ràng, một khi Viên Thuật
tiêu diệt Lưu Bị, thì Viên Thuật có thể thông qua Tiểu Bái, chiếm lĩnh Bành
Thành rồi tiếp đó chiếm lĩnh toàn bộ Từ Châu. Có thể nói, Lữ Bố có con mắt sắc
bén, có thể nhìn xa trông rộng
Như vậy, tại sao Lưu Bị không lại không nói với Lữ Bố
những điều này, chủ yếu có hai nguyên nhân. Một mặt là chính sử không có lưu lại
lá thư của Lưu Bị, một mặt khác là tác giả La Quán Trung của “Tam Quốc diễn
nghĩa” muốn tạo nên hình tượng một Lưu Bị nhân đức. Lúc trước Lữ Bố đã cướp Từ
Châu, nhưng Lưu Bị lại không hề oán hận, ngược lại trong lòng còn cảm kích Lữ Bố.
Như vậy, tại sao Lưu Bị không lại không nói với Lữ Bố
những điều này, chủ yếu có hai nguyên nhân. Một mặt là chính sử không có lưu lại
lá thư của Lưu Bị, một mặt khác là tác giả La Quán Trung của “Tam Quốc diễn
nghĩa” muốn tạo nên hình tượng một Lưu Bị nhân đức. Lúc trước Lữ Bố đã cướp Từ
Châu, nhưng Lưu Bị lại không hề oán hận, ngược lại trong lòng còn cảm kích Lữ Bố.
Từ khóa: Tam quoc dien nghia. Có thể tìm hiểu thêm
Tam quoc dien nghia tại http://chanhkien.org
